Doktor Kalitesinde Standart Seviye ve Board Sınavları
Uzm. Dr. Levent Bayam

Günümüzde board sınavı benzeri sınavlar dünyada birçok ülkede yapılmaktadır. Başta Amerika ve İngiltere olmak üzere, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada ve hatta Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerde, bu tip sınavlar epey bir süredir yapılmakta ve doktor seviyesini tespit etmenin yanı sıra, dışarıdan gelebilecek doktorlara acılan bir çeşit pencere olma özelliği de vardır. Ayni zamanda bu sınavlar, sadece ilgili ülkede değil, başka ülkelerde de yapıldığından, az-çok bütün dünya doktorlarına açık sınavlardır [1]. Hatta, ilgili ülkeye gitmeyi planlamayan doktorlar bile bu sınavları bazen alabilmekte ki, kendi ülkesinde daha iyi pozisyonda bir is bulabilsin. Bunları organize eden kurumlar ise, kendi ülkeleri için gerektiğinde belli bir standartı olan doktorları böylelikle ihtiyaç olduğunda ise alma imkanı bulmuş olurlar.

Bunlar teorik bir sınav yanında (Multiple Choice, Extended Matching Questions, Best of five, True-false), sözlü  (viva) cevap verme gücünü, klinik kaliteyi (OSCE- Objective Structured Clinical Examination ) ve iletişim seviyesini ( Comminucation Skills) de ölçen sınavlardır.

Bu sınavlar tıp fakültesini bitirme seviyesindeki genel seviyeden başlayarak uzmanlık ve branşlara kadar her seviyede yapılır (USMLE[2], PLAB[3,4], DOH, AMC exam[5],  MRCGP (Aile Hekimliği)[6], MRCS(surgical), FRCR(Radiology)… Bir de bunların öncesinde dil sınavından da belli bir puanı almak gerekir (TOEFL, IELTS).  Bu konularla ilgili pek çok web sayfaları ve forumlar mevcuttur, bilgi alışverişi için[3,5]

Bunların en azından benim tanık olduklarımda, klinik ve sözlü sınavlarda objektife çok yakın değerlendirmeler yapılır. Bunların birçoğu `tickbox` seklindedir, yani değerlendiren kişi, sınava giren adayın verdiği yanıt sekline göre bir skor verir; eğer ana hatlarını sistematik bir şekilde verdiyse, geçer(3); daha detaylara girebiliyorsa, daha yüksek geçer(4); sadece belli bir bölümüne yanıt verebildiyse, sınırda kalır(2); veya kötüyse daha kötü kalır(1) (1 den 4 kadar bir skorlama). Kabaca bu şekilde dizayn edilmiştir ve az çok adayın sorumlu olduğu konular önceden bellidir, bilmesi gereken seviye bellidir. Bu bir yarış değil, standartı yakalama sınavıdır.

Bir anlamda kuralları belli bir oyun gibidir. Sınavı geçenlere, burada sadece geçtiğine dair bir belge gelir ama bunu haricinde bir skor yoktur, (geleneksel olarak İngiltere`de). Kalanlara ise detaylı bir skorlama gelir ki, nerelerde eksik olduklarını görüp tamamlayabilsinler diye…

Bu sınavda değerlendirmeyi yapanlar ve adayların birbirini tanımaması ve ayni hastanede çalışmıyor olması gibi şartlar ve matching (eşleştirme) vardır. En az iki değerlendirmeci,  her bir istasyonda bulunur ve adaya sadece teknik olarak yaklaşır ve bir çeşit robot isi yaparlar. Herhangi bir duygulasima pek rastlanmaz. Yapılan sınava göre istasyon sayısı değişir PLAB(İngiltere`nin dışarıdan gelenler için genel tip sınavı): 14-16 istasyon; bazıları; dikiş atma, kan alma, ECG değerlendirme, Göğüs filmi okuma ve tanı, belki tedavi, karin, kol-bacak ve göz muayenesi gibi, elbette bunların her aşamasında sorulabilecek sorular. Dikkat edilirse bunların çoğu, zaten her doktorun normalde yapabilmesi gerekenler becerilerdir.

Branş sınavlarının seviyesi elbette orantılı olarak daha yüksektir.   

Klinikte bazen gerçek hastalar, bazen de rol yapıcılar(örneğin tiyatrodan- aktör ve aktrisiler) hasta olarak bulunur ve bunlar rollerini çok iyi ezberlemiş kişilerdir, nereye bastırdığında ağrıdan ne şekilde şikayet edeceklerini çok iyi bilirler.

Ülkemizde yapılan TUS sınavı adil olarak bilgiyi ölçmede anlamlı iken, pratik beceriler anlamında bir içeriği yoktur. Branşlarda yapılan sınavlar ise(uzmanlık sınavları) belli bir sözlü ve pratik seviyesini ölçmekte ise de standartları kuruldan kurula değişebilmekte ve tam anlamıyla formulize edilmiş değildir. Bunların ne kadar objektif oldukları veya kişisel yorumlara açık olduklarını düşünmek, sizin takdirinizde. (geleneksel olarak belli bir düzeni, geçmişi oturmuşluğu olmakla beraber) Hala subjective bir yani gözükmektedir. Ayrıca bu sınavların itibarini belki yükseltmek için `board` sinav tipi belki de daha faydalı olabilir. Bildiğim kadarıyla bu sınavlar Türkiye`de de, belli branşlarda halihazırda yapılmakla beraber, direk bir diploma anlamı taşımamaktadır.

Bunlar bizim ülkemizde de için de önemli! Neden mi? Çünkü bu türden sınavlar, doktorun toplam mesleki kapasitesinin belli standartta olup olmadığını ölçmeye yarar. Soruların seviyesini çok uç konular değil, bilinmesi gerekenlerdir. Yapabilen gecer, yapamayan bir dahaki sefere kendini daha iyi hazırlar.

Bunların yanı sıra, hem yurtdışından gelmek isteyen hem yabancılara, bir dil sınavına ilaveten, sisteme girebilmesi için, bir açık kapı olabileceği gibi; ayni zamanda yurtdışından gelmek isteyen TC vatandaşlarına da bir yol olabilecektir; genel tip ve branşlarda. Belki de ara sıra  medyaya da konu olan bazı vakaların da önüne geçebilir.

Elbette, bunlara ek diğer bir konu da sınavı tanıma veya tanınması meselesidir. Yukarıda adi gecen bazı board sınavları  dünyada hemen hemen birçok ülkede yapılırken(USMLE ilk basamağı, TOEFL ve IELTS dil sınavları dışında-bildiğim kadarıyla…) ve tanınırken, bizim ülkemizde resmi anlamda henüz bir tanınma gözükmemektedir.

Belki daha da önemlisi, Türkiye`de yetişen doktorların dünyadaki diğer sistemlere (Avrupa Birliğine de) açılımını hızlandırabilir. Dışarıdaki sağlık sistemleriyle böylesine bir alış-veriş, içerideki sistemin gelişmesine de pozitif yönde fayda sağlayabilir.

Saygılarımla...

L. Bayam
Manchester, UK

 

  1. http://www.dohms.gov.ae/News-Events/Events/MRCGP+International+Examination+in+Dubai.htm
  2. http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=8726
  3. http://www.medindia.net/Education/plab/plabnext2.asp
  4. http://www.aippg.com/plab-uk
  5. http://www.aippg.net/forum/viewforum.php?f=22
  6. http://www.onexamination.com/Exam-Revision/MRCGP.aspx

Yayınlanma: 5.4.2009 | Güncellenme: 14.4.2010 | Görüntülenme: 30771
    Yorum Abonelik
    Oyla!
    Yorum Yaz
    Yorumlar:
    paykasasatisim 13.5.2017 20:12:16
    Bu detayları öğrendiğim iyi oldu hakikaten teşekkür ederim bilgilendirmenizden dolayı. paykasa
    aspffice 13.12.2016 13:39:54
    Doktorların kalitesinden ziyade bunu düşünmüyoruz tabikide daha değerli daha kaliteli doktorlara ihtiyacımız var ama ülkemizin gerçekleride burda. [url=http://memur24.com/issizlik-maasi-ne-kadar/]işsizlik maaşları[/url]
    Etiket Ekle
    Etiket:

    Kullanıcı:
    Parola:
    Yeni Üyelik Parola Hatırlat

    Ana Sayfa | Hakkımızda | İletişim | Kullanım Şartları | Gizlilik Politikası



    radyo dinle aşı takvimi podcast tips blog video blog kongre online dinle peaceful videos music videos blog klip şarkı sözü lyrics videos ilahi ezgi dinle