İngiltere'deki Aile Hekimliği Uygulamasına Genel Bir Bakış

Dr. Levent Bayam (PLAB MRCS Clinical Fellow Trafford General Hospital / Manchester, UK) 
 

İngiltere'de Aile Hekimligi sisteminin temelleri oldukca eskiye dayaniyor ve bu isin en fazla oturdugu ulkelerden biri. Ulusal Aile Hekimliği Kurumunun kurulmasi Aralık 1844 yılına dayanıyor(National Association of General Practitioners). 1948`de Ulusal Sağlık Servisi (National Health Servis) oluşturuldu ve Aile Hekimliği (General Practice-GP) bütün herkesin sağlık bakımına ulaşması ve hastane servisinden yararlanmasi icin giriş kapısı haline geldi.[1] 1952?de Royal College of General Practitioners kuruldu, bu olay Aile Hekimliğinin tarihsel gelişim sürecinde önemli kilometre taşlarından biri oldu.

Aile Hekimliği buradaki sağlık sisteminin temelini oluşturmakta ve aile hekimi olmak icin bir takım kriterler bulunmakla beraber, bir çok başka yollardan Aile Hekimi olunabiliyor, ama her bir yol için benzer aşamalardan geçmek gerekiyor.

Türkiye?deki uygulama gibi tıp fakültesini bitirince hemen pratisyen olarak ise başlama gibi bir uygulama burada yok, dolayısıyla ayrı bir pratisyen ve aile hekimi kavramı da yok. Su andaki uygulama ile en kısa yoldan Aile hekimi olmak için Tıp fakültesini bitirdikten sonra 2 yıl hastanede çalışmak gerekiyor, çeşitli branşlarda. Bizdeki intörnlük gibi ayrı bir yıl yok, bu iki yılın ilk yılı bizdeki intörnlüğe denk sayılabilir ama gerçekte ilk yıl asistanı statüsünde, herşeyden ilk sorumlu kişi oluyorsunuz. Bütün bunların üstüne en az 3 yıllık bir Aile Hekimliği (GP) rotasyonu yapmak gerekiyor. Bu 3 yılda genelde acil, dahiliye, kadın?doğum, çocuk, psikiyatri sıklıkla eğitim alınan branşlar ve bunlarin süreleri çoğunlukla 6?şar aylık. Bunların yanısıra son yıl (GP registrar) 1 yıllık bir sure boyunca bir aile hekimliği kliniğinde çalışılması gerekiyor.[2]

Hastanedeki eğitimini bitiren Aile Hekimi 1 yıl süresince bir başka Aile Hekiminin yanında çalışıp bu sürede kliniğin ne şekilde işlediğini öğreniyor. Kendi poliklinigi yürütüyor ama yanında çaliştığı Aile Hekiminin de gerektikçe desteğini alıyor. Fakat Aile Hekimleri çok farklı disiplinlerden de gelebiliyorlar. Buradaki sistemin böyle bazı esneklikleri var. Burada yıllarca cerrahi, dahiliye, ortopedi veya diğer branşlarda çalıştıktan sonra aile hekimi olmaya karar veren birçok doktor bulunmakta, değişik nedenlerden. Ama onların Aile Hekimi olabilmesi için eksik branşlarda 6?şar aylik eğitimin yanısıra, 1 yıllık GP registrar eğitimi ve sınavları bitirmeleri gerekiyor. Sunu da bilmek gerekir ki, bu işleri ayarlamak ve bulmak, sınavları geçmek hiç de kolay değil. Her bir iş için 400-500?un üzerinde başvuru oluyor. Burada her tür branş sınavında genelde, yazılı sınavının yanında sözlü sınav ve hasta başı sınavlar şeklinde 3 basamak bulunmakta. Ve bu sıralar Aile Hekimliği?nde de yoğun bir rekabet var ve son safhaya ulaşıp Aile Hekimi olmak çok da kolay değil.

Bizdeki 3 yıllık aile hekimliği rotasyonu da güzel bir kombinasyon sağlıyor. Belki 3?er ay dahiliye ve çocuk sağlığı ve hastalıklarından kısarak 6 ay bir aile hekimliği kliniğinde çalışmak daha iyi bir eğitim verebilir, bu sistem Türkiye?de daha da oturdukça. Ayrıca henüz Türkiye?de yeni uygulanmaya başlayan Acil hekimliği, burada her hastanedeki eğitimin bir parçası. Ve 6 ay öyle bir bölümde çalışmak, oldukça değerli bir tecrübe kazandırır.

Burada sürekli eğitim ve bilgiyi denetim önemli. Her hafta her hastanede buna yönelik egitim ayrıca birkaç gün süreli daha spesifik kurslar bulunmakta. Bunların en belli başlısı, acil, ilk yardım kursları; oldukça düzenli ve kurallı bir şekilde yapılır (ALS-adult life support, ATLS-adult trauma life support, ILS-immediate life support, Paediatric life support; bunlardan bazıları) ve sistemdeki her doktor bu uygulamalar tanıdıktır. Her ne kadar bireylerin bu konudaki çabaları eğitimin kalitesini etkilemekte olsa da, burada bu konuda oturmuş bir anlayış var. Sanırım Türkiye?de de benzer uygulamalar, son zamanlarda yürürlüğe girdi.

Evrak ve dokümantasyon buradaki işlerin büyük bir yüzdesini kapsıyor ve her GP (Aile Hekimliği) kliniğinde diğer hastane doktorlarıyla yazışmayı yapan sekreterler mevcut. Tabii bu aynı zamanda klinik giderlerinin belli bir bölümünü teşkil ediyor; bu konuda ayrı bir sekreter alınması, evrak memuru vs. Elbette bunların iletişime büyük faydası oluyor ve her hastayla ilgili sadece kendi aile hekimliğindeki kayıtlar değil, diğer hastanelerde gördüğü tedavilerle ilgili her tür kayıtlar da oluyor. Bunlar hastanın etkili bir şekilde takip ve tedavi edilmesinde çok önemi var. Elbette bilgisayarlar bütün bu düzenin ayrılmaz bir parçası, gerek hasta bilgileri kaydetmek, gerekse diğer birimlerle iletişimde. Her hastanın kaydı bulunduğu için, ne zaman gelmiş, daha önceki problemleri, laboratuar sonuçları gibi bilgilere ulaşmak çok daha hızlı oluyor. Doğal olarak, bütün yapılanlar, tedaviler, sonuçlar hepsi tek bir elde Aile Hekiminde toplanıyor. Dolayısıyla bir hastayı bir uzmana veya hastaneye sevk edince, bütün bu bilgileri, özgeçmişi de gönderdiğiniz için, hastaya yaklaşim daha bilinçli ve hızlı gerçekleşebiliyor.

Aile Hekimliği Kliniği'nde (GP practice), genelde randevu ile çalışılıyor. Sabah ve öğleden sonra her 10 veya 15 dakikaya bir hasta düşecek şekilde. Öğle arası ev ziyaretleri yapılmakta ve bazen öğleden sonra mesaisi bittikten sonra. Bu ziyaretler genelde bu kliniğe kayıtlı olup da kliniğe gidemeyecek durumda olan kişilere yapılıyor. Genelde bir Aile Hekimliği Kliniği'nde ortalama 3 veya 4 aile hekimi bulunmakta ve bu sayı 1'den 10-11'e kadar değişmekte. Ayrıca danışma, evrak memuru ve sekreterin yanı sıra, hemşire, ebe ve bazen de hemşire yardımcısı gibi görevliler bulunuyor. Örneğin buradaki ebe birçok kez bir gebeyi başından sonuna kadar takip ediyor ve hastanın iki kez hastane kontrolü dışında herhangi bir şekilde doktor veya hastane ile temas kurması gerekmiyor. Bu iki hastane kontrolünü yine ebe ayarlıyor.

Burada diğer disiplinlerden gelenler için ilginç esnek uygulamalar görmek mümkün. Örneğin cerrahi bir geçmişi olan doktor, ufak cerrahi girişimler kliniği yapabilir, bu aile hekimliği kliniği içinde veya dahiliyeye ilgi duyan bir Aile Hekimi kendi kliniğinde, diyabet kliniği yürütebilir. Bazı Aile Hekimleri ise hastane ile bağlantılarını kesmek istemediklerinden haftada 1-2 kez yarımşar gün hastanede ilgi duydukları branşlarda klinik yürütebilirler. Bu klinikler genelde bir konsultan hekimin kontrolündedir. Bu Aile hekimleri örneğin diyabet kliniğinde, Acil'de yaparlar bu ekstra seanslarını. Acil hekimliği, en yaygınlarından biri. Bu şekilde eğitim ve yeni uygulamalardan da uzak kalmamış olurlar. Hem de ek birgelir kaynağı burada.

Sistemde Hastane ile ortak çalışıyor Aile Hekimleri burada. Hastanenin laboratuarları ve radyoloji departmanı Aile Hekiminin istediği tetkikleri yapar ve sonuçlar Aile Hekimine yollanır. Bazı daha gelişmiş hastanelerde kendi kapsama alanlarındaki Aile Hekimleri ile bilgisayar bağlantıları var. Sonuç hazırolurolmaz Aile Hekimi bunu kendi bilgisayarından görebilir. Eğer bir hastanın acil yatısı gerekirse, Aile Hekimi hasta için yatak talebinde bulunur ve de hastayı aynı gün ilgili bir uzmanın görmesini sağlayabilir. Eğer çok acil olmayan konularda hastaneye sevk gerekirse, o zaman polikliniğe sevk yapılır. Bu genelde sadece polikliniğe değil ama belli bir uzmanın polikliniğine sevk seklinde gerçekleşir.

Buradaki bütün bu Aile Hekimliği geçmişine ve oturmuşluğa rağmen hala sistem planlanarak değişmeye devam etmektedir ve daha çok yakın zamanda sistemde birçok büyük değişiklikler gerçekleşti.

1. http://www.rcgp.org.uk/

2. http://www.londondeanerv.ac.uk /gp/gp recruitment/vvord/ assessing previous experience.doc

(Eşim Fatma Bayam'a da bu yazıya katkılarından dolayı teşekkür ederim.)


Aile Hekimliği Dergisi'nden izin alınarak yayınlanmıştır.

Yayınlanma: 30.3.2007 | Görüntülenme: 10366
    Yorum Abonelik
    Oyla!
    Yorum Yaz
    Yorumlar:
    FATE 20.11.2007 14:01:16
    TÜRKİYEDEDE AİLE HEKİMLİĞİNE GEÇİLİYOR AMA BİZ SAĞLIK PERSONELİ İÇİN OLDUKÇA KARANLIK BİR TABLO VAR SABAH 9 AKŞAM 9 HAFTADA MUHTEMELEN 6 GÜN HASTADAN KAN ALMA .TIBBİ MÜDAHALELERDE BULUNMA, GEBE ,BEBEK AŞI TAKİBİ HASTA MUAYENE SİNE YARDIM MUAYENEHANENİN TEMİZLİĞİ PASPASI CAYI ,ÇORBASI ,HASTA KAYDI RANDEVULARI DÜZENLEME ,İSTATİSTİK YAZIŞMALAR VE AKLIMIZA GELMEYEN ONLARCA ŞEY VE TEK KİŞİ SAĞLIK PERSONELİ OLARAK BİZ KARŞILIĞINDA 1,350YTL MAAŞ VE SES ÇIKARMAMA HAKKI YOKSA İŞ AKDİNİN FESHİ BU KADAR ÖZEL BİR SÖZLEŞME BAŞKA HANGİ KURUMDA OLUR YADA OLMUŞ EMSALİ VARSA LÜTFEN BELİRTSİN
    FATE 20.11.2007 13:59:45
    TÜRKİYEDEDE AİLE HEKİMLİĞİNE GEÇİLİYOR AMA BİZ SAĞLIK PERSONELİ İÇİN OLDUKÇA KARANLIK BİR TABLO VAR SABAH 9 AKŞAM 9 HAFTADA MUHTEMELEN 6 GÜN HASTADAN KAN ALMA .TIBBİ MÜDAHALELERDE BULUNMA, GEBE ,BEBEK AŞI TAKİBİ HASTA MUAYENE SİNE YARDIM MUAYENEHANENİN TEMİZLİĞİ PASPASI CAYI ,ÇORBASI ,HASTA KAYDI RANDEVULARI DÜZENLEME ,İSTATİSTİK YAZIŞMALAR VE AKLIMIZA GELMEYEN ONLARCA ŞEY VE TEK KİŞİ SAĞLIK PERSONELİ OLARAK BİZ KARŞILIĞINDA 1,350YTL MAAŞ VE SES ÇIKARMAMA HAKKI YOKSA İŞ AKDİNİN FESHİ BU KADAR ÖZEL BİR SÖZLEŞME BAŞKA HANGİ KURUMDA OLUR YADA OLMUŞ EMSALİ VARSA LÜTFEN BELİRTSİN
    Etiket Ekle
    Etiket:

    Kullanıcı:
    Parola:
    Yeni Üyelik Parola Hatırlat

    Ana Sayfa | Hakkımızda | İletişim | Kullanım Şartları | Gizlilik Politikası



    radyo dinle aşı takvimi podcast tips blog video blog kongre online dinle peaceful videos music videos blog klip şarkı sözü lyrics videos ilahi ezgi dinle