İSPANYA’DA AİLE HEKİMLİĞİ

Lopez-Abuin JM, Garcia-Iglesias MC, Yaman H.

İspanya anayasası (43. madde) (1), ulusal sağlık hizmetlerinin (NHS) bir halk modeli çerçevesinde uygulanmasını zorunlu kılar. Bu model birincil bakım ve ikincil bakım olarak düzenlenmiştir (14 sayılı Kanun, Ulusal Sağlık Bakımı.1986) (2). Aile hekimliği olarak kabul edilebilenbirincil bakım, topluma doğrudan ulaşılabilir ilk temas noktasıdır. İkincil bakım ise uzmanların bakımı üstlendiği ve ulaşılabilirliği çoğu kez birincil bakım tarafından düzenlenen ve kapı kontrol modelinden etkilenen bir basamaktır. Sağlık bakım gereksinimlerinin karşılanması üzere yapılan başvuruların %95’i bu basamağadır. NHS tüm hastalara hizmeti ücretsiz sunar. Birinci ve ikinci basamakta yapılan muayene masraflarının %7’si toplum tarafından ödenir ve hastane ilaçları hariç diğer masrafları ve ilaçlar ücretsizdir (emekliler, dullar, engelliler ve özel gruplar için her şey ücretsizdir).

Birincil bakım hizmetleri Birincil Bakım Merkezleri (PCHC) tarafından sunulur ve 5- 8 aile hekimi ofisi, 3-5 hemşire ofisi, 1 pediatri ofisi, 1 ebe ofisi, 1 sosyal hizmetler uzmanı ve 2-3 elemanı ile yönetici ofislerinden oluşmaktadır. Daha büyük PCHC’de eczacı, fizyoterapist, diş hekimi ve diğer yardımcı personel kadroları bulunur. PCHC’ler 6-10 bin nüfustan sorumludurlar. Çalışma saatleri dışındaki hizmet aynı PCHC’lerde ya da 25.000 nüfusun altında yerler ya da büyük merkezlere 1,5 saatten kısa mesafede bulunan yerlerde özel acil PCHC’lerde hizmet verilir.

Tek kişilik ofisler İspanya’da pek bulunmaz, az nüfuslu kırsal bölelerde küçük PCHC’ler bulunur ve izole PCHC’lerde ( birincil bakımın ulaşılabilirliği 20 dakikadan az bulunmalıdır) bir hekim ve bir hemşirenin birlikte çalışır. Hastalar PCHC’lere yılda ortalama 7 kez başvurur (yarısı ayda bir ziyaretten daha fazla) ve müracaatların yarıya yakını hastalık nedeniyle yapılmıştır.

Çalışma saatleri normal olarak 08’den 15’e kadardır. Kırsal bölgelerde çoğunlukla 15-22 saatleri arasında da çalışılır. Ücretler NHS tarafından ödenir ve yılda 40 - 60 bin Euro arasında değişir. Ücret değişiklikleri, tam gün NHS’de çalışma, deneyim (yıl olarak), kaydedilmiş hasta sayısı, hedeflere uyum sağlama, izolasyon düzeyi, saat dışı uygulamalar, yerine birisinin vekaleten bakmış olması gibi faktörlere bağlıdır. Sağlık hizmetleri 17 özerk bölgeden yönetilir. Zaman kısıtlılığı en çok sözü edilen sorunlar arasındadır. Bürokratik işler (görüşme süresinin üçte birini oluşturur), hasta listesinin uzunluğu (aile hekimi başına ortalama 1500 hastanın bulunması) hekimleri zorlamaktadır. Zaman kısıtlılığı STE, topluma dayalı etkinliklerinin yürümesini ve araştırma çalışmalarını olumsuz etkilemektedir. İspanyol aile hekimlerinin görevleri ve etkinlikleri birincil bakımın hizmet potföyünde yer almaktadır (3).

Türkiye gibi benzer nüfus yoğunluğu sahip olan İspanya’nın (82 kişi/Km2, Avrupa Birliğinin en düşüklerinden biri) 2997 yılı itibariyle NSH’ninde 30.066 aile hekimi çalışmaktadır. Yüz bin kişiye 74 sağlık çalışanı düşmektedir. Bu gerçekte kabul edilebilir bir sayı gibi görünse de insan kaynaklarındaki gözlenen açık düşündürücüdür. NHS eleman sıkıntısı çekebilir yakın zamanda..

Aile hekimliği eğitimi mezuniyet sonrası uzmanlık eğitimine dayanmaktadır. Özgün Aile Hekimliği Eğitim Program 1995 yılından beri varlığını sürdürmektedir4. İspanya’da 4 yıl olan ihtisas eğitimi (AB ülkelerinde bu süre 2 ila 5 yıl arasında değişmektedir.) tüm birincil bakımda çalışacak olan hekimlere şart koşulmuştur.

Toplum içerisinde yapılan anket çalışmaları 5,6 en yüksek hasta memnuniyetinin birincil bakım ve özellikle doktorlar için olduğu gözlenmiştir. Memnuniyeti ikincil bakımın7 eksikliği, tetkik ve cerrahi randevularının yakın zamanda veriliyor olması, ikincil bakım görüşmelerinin azlığı ve hastane yatakları azlığı olduğu düşünülmektedir. Aile hekimliğinin etkinliğinin temelini İspanya’nın, eski AB 15 ülkelerinde olduğu gibi, hastane yatakları ve kabulleri daha az olması ve hasta için en ucuz maliyetlerde hizmet sunulması oluşturmakta ve bu hasta memnuniyetini üst düzeyde tutmaya yarayacak bir yaklaşım olarak kabul edilmektedir.


Kaynaklar:

1. Spanish Constitution. Constitución Española. Available online (spanish):
http://www.constitucion.es/constitucion/castellano/index.html

2. General Law for Healthcare. Ley 14/1986, de 25 de abril, General de Sanidad. Jefatura del Estado (BOE n. 102 de 29/4/1986). Available online (spanish):
http://www.boe.es/g/es/bases_datos/doc.php?coleccion=iberlex&id=1986/10499

3. Services Portfolio for Primary Care. Aguilera M & cols. Cartera de Servicios de Atención Primaria: definiciones, criterios de acreditación, indicadores de cobertura y normas técnicas. Subdirección General de Coordinación Administrativa. Area de Estudios, Documentación y Coordinación Normativa. Instituto Nacional de la Salud. 4ª edición. Madrid, 2001. Available online (spanish):
http://www.ingesa.msc.es/fr/estadEstudios/documPublica/pdf/cartera.pdf

4. Family Medicine Education Program. Programa de la especialidad Medicina Familiar y Comunitaria. Ministerio de Sanidad y Consumo. Ministerio de Educación y Cultura. Comisión Nacional Medicina Familiar y Comunitaria. 2002. Available online (spanish):
http://www.gencat.net/salut/ies/mfc/Du30/html/ca/dir1734/dn1734/progrma_especialidad.pdf

5. Health barometer. Barómetro sanitario. Información anual. Instituto de Información Sanitaria. Centro de Investigaciones Sociológicas. Ministerio de Sanidad y Consumo. Madrid, March 22nd 2007. Available online (spanish):
http://www.msc.es/estadEstudios/estadisticas/sisInfSanSNS/informeAnual.htm

6. Perceived quality by patients inquest in Galicia. Encuesta de calidad percibida por los pacientes en Galicia 2000-2001. Xunta de Galicia. Santiago, 2002.

7. Spain 2007 report: a Community reality interpretation. Informe España 2007: una interpretación de su realidad social. Fundación Encuentro. CECS. Madrid, 2007.

Yayınlanma: 27.10.2008 | Görüntülenme: 7029
    Yorum Abonelik
    Oyla!
    Etiket Ekle
    Etiket:

    Kullanıcı:
    Parola:
    Yeni Üyelik Parola Hatırlat

    Ana Sayfa | Hakkımızda | İletişim | Kullanım Şartları | Gizlilik Politikası



    radyo dinle aşı takvimi podcast tips blog video blog kongre online dinle peaceful videos music videos blog klip şarkı sözü lyrics videos ilahi ezgi dinle